Posts

Хайртай жаахан хоёр ЭРДЭНЭС минь..

Image
/Хүнийг хайрлах, эцэг эхийн хайрыг өвлөх, дурлал хайрыг таних тухайд/

Ээж нь та хоёрт хайраа өвлүүлэх гэж заяасан хэр нь хайрлахад өөрөө ч суралцаж дуусахгүй л байна. Дуусах ч үгүй бололтой. Тэгэхдээ төөрөлдөөнөөс ядахдаа хөтлөөд гаргачихаж дөнгөх л байх.

Миний охидын өвгөн аав /бүдүүн өвөө/ ээжийг нь хараад, бас бүх нагац нарыг нь хараад л нулимс нь цийлдэг хайр бялхсан хүн байсансан. Тэгэхдээ их задгай үг яриатай. Найз нөхөдтэйгөө ач зээ нар нь л дэргэд нь байхгүй бол юу ч гэж ярьж, маазарч мэдэхээр "танхай" нэгэн байсан юм. Эмгэн ээж нь /бүдүүн эмээ/ ч нэг их ялгаа үгүй. Тэгсэн ч өдөр ирэх тусам хайрлан хүндэлдэг хүмүүсийнх нь тоо нэмэгдсээр, нэмэгдсээр л, бүдүүн эмээгийнх нь хийх хоолны хэмжээ ихсээд байдаг байлаа даа.

Ээж нь юу гэх гээд байна гэхээр, миний үрс хүнийг ямар харагдах хийгээд ямар гээчийн уран цэцэн үг урсгаж буйгаар нь дүгнэж огтоос болохгүй шүү. Нооройж навсайсан зуслангийн байшинд насыг барсан өвгөн аав, эмгэн ээж хоёр чинь ХАЙРЫН ДАРУУХАН УУРХАЙНУУД бай…
Өөр зүлгэн дээр алхаж явна
Өвс биш байна
Газар биш тэнгэр байна
Тэр нь бас хатуу юм

Тамаас би цэцэг түүнэ
Тэр цэцгээр онгодоо чимнэ
Нулимсан нууранд сэлнэ
Налсан бүхэн нурна

Нар харин хар өнгөтэй
Намхан тэнгэр нь ягаан хаяатай
Зүүд гэнэт там болж
Зүүсгэл сэлт цээж сүлбэнэ

Зарим өдөр алс буйд хаа нэгтээ
Заяа төөрөг ч оломгүй нам гүмд
Зангирч дотор эрчлэн байх хашгирааныг
Зүсч тасдаж уран шатаан эвдэхсэн

Орилоон бас хашгираан орооцолдон байх ахуйд
Огтоос оргүй аниргүйд урсгах үгүй болбоос
Орчлон тэр аяараа доргиж бас цуурч
Олиггүй нэгэн өнгөнд даруухан бийрээ мартах нь...

Дурламтгай бас итгэмтгий зүрх чи баяртай

Зүрх минь өшигчүүлсээр бут үсрэн Зүгийн одод руу нисэн оджээ Зүйл бүрээр гоочлох орчлон чи Зоргоор ахин бүү тэмтэр
Цээжнээс минь дандаа төөнөдөг Царцаж бас заримдаа хайрдаг Дурлалд бүр гал шиг асдаг Дундуурхан сэтгэлд мөс шиг хатдаг
Цаг хугацаанд хэрэггүй л элсэн Цамцан дороо нууцхан түгшсэн Өөнтөгч хүнд өвсний ч үнэгүй Өмөлзөх ээжид минь амины энтэй
Зүрх чи одоо амралтаа ав даа Зөнгөөрөө мөн ч удаан зүтгэлээ Зовлон эс жаргал удахыг бүү мэд Зоргоороо чамайг чөлөөнд гаргая даа
Харц чи наймайг бүү ээр Хайгаад юу ч оломгүй хөндий цээж би Хараа булаах бяцхан цучил байх аваас Хамгийг эвээгч багшийн минь хайр буй

АНД НӨХӨД vs ЦАХИМ ЕРТӨНЦ

Цаг хугацааг хулгайлагч хамгийн ил цагаандаа гарсан луйварчин бол бидний өөрсдийн хөгжүүлсэн цахим ертөнц яах аргагүй мөн. Гэвч тэр луйварчинг хазаарлаж чадвал луйварчин биш хамгийн сайн цаг хэмнэгч болж болох юм. Хүн төрөлтний талаар үнэн мөн чанартай танилцахын оронд миний үрс аливаа хиймэл, өөрөөр хэлбэл хүний бүтээсэн зүйлсэд бүү автагтун. Ээж нь маш их цаг хугацааг эдгээртэй танилцахад зарцуулсан юм. Тэгэхдээ миний үрс ээжийгээ бодвол улс орныхоо хөгжил цэцэглэлтийн яг төвд нь өсч торниж байгаа тул маш олон давуу боломжуудыг атгаж байгаа юм шүү. Эсрэгээрээ энэ бүх боломжууд, тухайлбал элдэв дэлгэцтэй зүйлс, интернэтэд холбогддог зүйлс, олон ТВ суваг, бусад хэрэглээний зүйлс бүгд бүрэн байгаа энэ нөхцлийг маш зөв ашиглахыг амьдрал та нараас минь шаардах болно. Эдгээрийг зөв хэрэглэхгүй бол эргээд энэ зүйлс та нарыг эзэмших болно. Жишээлбэл ээж нь эдгээрийг өдөр өнжөөд хязгаарлагдмал хугацаагаар үзэхийг зөвшөөрдөг нь хүүхдүүдээ цагдах дуртайдаа биш юм гэдгийг нэгэн цагт миний үрс о…

Дэлгэрмаа: А.Дэлгэрмаа "Ирландаас тээсэн гэгээ"

Тарвагачин овогт Гэндэнсангийн Армаагийн товч намтар оршивой /1950-2010/

Image
Амласан ёсоор аавынхаа намтарыг нийтлэв...
Сайн Ноёнхан аймгийн Эрдэнэбандид хутагтын шавь (өнөөгийн Баянхонгор аймгийн зүүн долоон сумын нутаг)-ийн нутагт XVII жарны төмөр бар жил (1950 онд), хаврын дунд сарын шинийн арванд Гэндэнсангийн дөрөвдүгээр хүү болон мэндэлсэн. Тэрээр найман насандаа Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сумын бага сургуульд элсэн орж суралцсан бөгөөд 1969-1972 онд цэргийн алба хаажээ. Цэргээс ирээд Баянхонгор аймгийн Банкинд дансны нягтлан бодогчийн ажилд орж, 1974 онд нягтлан бодох бүртгэлийн мэргэжил дээшлүүлэх курсыг онцсайн дүнтэй дүүргээд, 1975 оноос Говь-Алтай аймгийн банкны ерөнхий нягтлан бодогчоор томилогдон ажилласан юм. 1975-1986 онд Говь-Алтай аймгийн банкны ерөнхий нягтлан бодогчийн ажлыг мэргэжлийн өндөр төвшинд гүйцэтгэж байсан. Түүний ажлын ур чадварыг үнэлэн 1977 онд Засгийн газрын хүндэт жуух, 1979 онд Санхүү банкны тэргүүний ажилтан цол тэмдгээр шагнаж байсан бөгөөд бусад гавьяа шагналыг дурьдахад хэт урт дурьдатгал болох биз. Тэрээр гар ажил…

Туулай хээрт дурлаж өнгөрөөсөн мөчүүд...

Хүүхэд насны мөрөөдөл бяцхаан ч гэлээ асар агуу байдгийг мэдрүүлсэн нэгэн аялалын тэмдэглэл муутайхан дурсамжаа арчигдчихаас нь өмнө буулгаад үлдээмээр бодогдлоо.

Үзгээ яаран шүүрч аваад бичих гэхээр үг олддоггүй тийм их догдлол гэж байх. Анх удаа морь унан хэдэн арван саахалтын зайг туулсан энэ өдрийн аялал чухамхүү тийм л догдлолыг үлдээжээ. Ахтай минь нэг их адил төрхтэй, гүдэсхэн зантай Чинзориг хэмээх залуу энэ "баян" аялалыг сэдсэн нь над шиг монгол төрхөө гээж яваа олон хүнийг эргүүлэн "монгол"-д нь авчирсанд баярлаад баршгүй.

Хөмсгөө зангидсан ааш муутай бүсгүй шиг тэнгэр биднийг наймдугаар сарын 16-ны өглөө угтлаа. Яаж ч аашиллаа гэсэн над бол хамаа байсангүй. Учир нь мөрөөдлөө биелүүлэх гэж байгаа юм хойно юу ч байсан нөлөөлөх нь хаа юм. Тэгэхдээ "бүсгүй"-н ааш өдөр гэхэд хачин сайхан болчихсон.

Цаг барьдаггүй хэмээх "чамин ганган имиж" энэ удаад ч бас биднийг тойрсонгүй. Бараг цаг хагасаар хоцорч эхэлсэн аялал бурам шиг сайхан байх юм гэ…

Дурлал чи тавтай морил!

Image
Би уруулаа үзэн ядна. Яагаад гэвэл чамайг үнсээгүй болохоор. Гараа ч мөн ялгаагүй түвэгшээнэ. Мөн л чамайг тэврээгүй болохоор.
Ай даа, мөн ч их санана. Харж ханаагүй л болохоор. Зүрхээ ч бас ад үзнэ, дурлаж ханадаггүйн шалтгаанаар...

Өвөртөө ганцаараа чамайг үгүйлэн шаналахдаа ийм л хэдхэн бодолд хүлүүлээд хэвтдэг болчихож. Хүлээтэй шөнүүдэд чи надаар даажигнаж зүүдэнд ирээд буцна. Буцах бүртээ ямар ч толбогүй тэр сайхан инээмсэглэлтэйгээ миний цэгээхэн инээмсэглэлийг аваад л явна.

Дурлалд би шаналж байна. Ашгүй дээ, би дурлалд шаналж байна. Одооноос олоон жилийн өмнө л мэдэрч байсан тэр "жаргаадаг зовлон"-г би одоо тамшаалж байна. Тавтай морил доо, таатай зовлон минь. Зүүдэнд тавладаг болоод нэлээн хэд хоносон сайхан тэр нэг инээмсэглэлтэй хамт тавтай морил.

Уйтгар гуниг минь сайн байна уу?

Image
Хүүхэд байхад аав томилолтоор явахад нэг их гуниглаад хоцордогсон. Харин эргээд ирэхэд нь үгээр хэлшгүй баяр хөөрт автана...

Аавыгаа алдаж байна би... Асар хурдтай алдаж байна. Амнаас нэр нь ч багтаж гарамгүй тэр хорт хавдар гэгч аймшигтай өвчинд аавыгаа алдаж байна. Хаашаа нь мэдэгдэхгүй хачин холын тэр томилолтоор явуулмааргүй, болдогсон бол хоёр хөлийг нь тушиж байгаад ч болов аваад хоцормоор...

Хөлөөрөө хөлхөж байвч би сэтгэлээрээ найдвар тэмтчин мөлхөж явна... Гайхамшгийн тухай үлгэр маань үлбийсэн чөтгөрийн гал мэт сүүмийсээр байгаад жаргачихлаа.

Том хүн болох гэж хичээж сууна. Гуч дөхөж яваа ч бяцхан охин байжээ би. Хоолойд тээглэх гунигаа нулимстайгаа залгин тэвчээртэй алхлах ийм хэцүү гэж хэн санах вэ.

Идэр есөөр өвөлжөөний арын уул өмөрч унахын дайтай айдас цээжинд хургаад болдоггүй ээ. Дээгий, надад туслаач дээ. Би үнэхээр яахаа мэдэхгүй арчаагүй байдалд ороод байна, гэж хэдэнтээ гуйлаа. Юунд ч бууж өгөхийг хүсдэггүй өнөөх "чанга охин" амаа үдүүлсэн мэт юу ч хэлэлгүй …